Restrukturyzacja firmy jako alternatywa dla upadłości – możliwości i ograniczenia

Restrukturyzacja przedsiębiorstwa to proces polegający na wdrażaniu działań naprawczych, które mają na celu poprawę sytuacji finansowej firmy oraz uniknięcie ogłoszenia upadłości. Regulowana przez Prawo restrukturyzacyjne z 2015 roku, procedura ta stanowi alternatywę dla postępowania upadłościowego, oferując narzędzia umożliwiające dalsze funkcjonowanie podmiotu gospodarczego. Przedsiębiorstwa borykające się z utratą płynności finansowej mogą skorzystać z odpowiednio dobranej formy restrukturyzacji, która pozwala na uzdrowienie struktury zobowiązań i kontynuowanie działalności.

Zasadniczym celem restrukturyzacji jest ochrona interesów wierzycieli przy jednoczesnym ratowaniu przedsiębiorstwa przed likwidacją. Właściwa forma procedury oraz dobrze opracowany plan restrukturyzacyjny mogą przynieść korzyści zarówno dłużnikowi, jak i jego kontrahentom. Warunkiem koniecznym jest jednak odpowiednio wczesne rozpoznanie symptomów kryzysu finansowego oraz szybkie podjęcie strategicznych działań.

Definicja i cele restrukturyzacji firmy

Restrukturyzacja to działanie mające na celu poprawę kondycji finansowej przedsiębiorstwa przez zmianę sposobu zarządzania, struktury organizacyjnej lub modelu prowadzenia działalności. W prawie polskim restrukturyzacja została sformalizowana w ustawie z dnia 15 maja 2015 roku – Prawo restrukturyzacyjne. Procedura ta służy zapobieganiu upadłości przedsiębiorców niewypłacalnych lub zagrożonych niewypłacalnością.

Głównym celem restrukturyzacji jest zawarcie układu z wierzycielami, a także odzyskanie płynności poprzez zmniejszenie zadłużenia, rozłożenie zobowiązań na raty czy umorzenie części wierzytelności. Możliwe jest również przeprowadzenie zmian w strukturze zarządczej, produkcyjnej lub zatrudnieniu, jeżeli wpłynie to korzystnie na efektywność funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych

Polskie prawo przewiduje cztery główne rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych, które różnią się stopniem zaangażowania sądu oraz zakresem ingerencji w przedsiębiorstwo. Są to: postępowanie o zatwierdzenie układu, przyspieszone postępowanie układowe, postępowanie układowe oraz postępowanie sanacyjne.

Dobór odpowiedniego trybu zależy od wielkości zadłużenia, liczby wierzycieli, stopnia skomplikowania sytuacji finansowej oraz tempa działania wymagającego podjęcia. Przedsiębiorstwo posiadające strukturę zadłużenia wskazującą na możliwość polubownego uzgodnienia warunków spłaty może wybrać uproszczone postępowanie. Z kolei bardziej złożone przypadki z koniecznością restrukturyzacji zatrudnienia czy zmiany umów gospodarczych wymagają uruchomienia postępowania sanacyjnego.

Korzyści wynikające z zastosowania restrukturyzacji

Restrukturyzacja umożliwia uniknięcie ogłoszenia upadłości i likwidacji przedsiębiorstwa, co pozwala na zachowanie jego majątku i rozwinięcie działalności po ustabilizowaniu sytuacji finansowej. Jedną z kluczowych zalet jest możliwość prowadzenia negocjacji z wierzycielami, co może skutkować redukcją zadłużenia lub jego bardziej dogodnym rozłożeniem w czasie.

W trakcie trwania postępowania restrukturyzacyjnego dochodzi często do zawieszenia egzekucji komorniczych oraz zabezpieczenia majątku dłużnika, co umożliwia nieprzerwaną kontynuację działalności operacyjnej. Przedsiębiorca zyskuje również ochronę przed rozwiązaniem strategicznych kontraktów, a także wsparcie doradcy restrukturyzacyjnego w zakresie realizacji planów naprawczych.

Ograniczenia i ryzyka związane z restrukturyzacją

Pomimo wielu zalet, restrukturyzacja niesie także pewne zagrożenia i ograniczenia. Przede wszystkim, wymaga aktywnej współpracy z wierzycielami oraz gotowości do przeprowadzenia realnych zmian w funkcjonowaniu firmy, co dla niektórych zarządów może stanowić istotne wyzwanie. Proces ten wiąże się również z kosztami operacyjnymi, w tym wynagrodzeniem nadzorcy układu lub zarządcy.

Restrukturyzacja nie zawsze kończy się sukcesem. W przypadku niskiego poziomu zaangażowania dłużnika lub zbyt dużego zadłużenia względem przychodów, sąd może oddalić wniosek o zatwierdzenie układu. Należy także liczyć się z możliwymi sankcjami ze strony wierzycieli niezadowolonych z warunków układu, którzy mogą sprzeciwić się jego zatwierdzeniu.

Proces wdrażania restrukturyzacji krok po kroku

Proces restrukturyzacyjny rozpoczyna się od zidentyfikowania zagrożeń dla płynności finansowej oraz przygotowania planu restrukturyzacyjnego, w którym przedstawione są propozycje spłaty długów oraz możliwe działania naprawcze. Kolejnym elementem jest złożenie wniosku do sądu wraz z kompletem wymaganej dokumentacji.

Po otwarciu postępowania sąd wyznacza nadzorcę, który nadzoruje działania dłużnika oraz reprezentuje interesy wierzycieli. Równolegle rozpoczynają się negocjacje układowe z wierzycielami, zakończone przyjęciem lub odrzuceniem propozycji układu. Zatwierdzony układ staje się obowiązującym dokumentem prawnym, który kończy etap restrukturyzacyjny i otwiera fazę realizacji przyjętych warunków.

Porównanie restrukturyzacji z postępowaniem upadłościowym

Zasadnicza różnica między restrukturyzacją a upadłością polega na celach oraz skutkach obu procedur. Restrukturyzacja ma na celu uratowanie funkcjonowania firmy i umożliwienie jej dalszej działalności przy zachowaniu majątku. W przeciwieństwie do niej postępowanie upadłościowe dąży do likwidacji majątku dłużnika i zaspokojenia wierzycieli w jak największym stopniu.

Restrukturyzacja daje większe szanse na kontynuowanie działalności, zachowanie miejsc pracy oraz reputacji na rynku. Upadłość, choć skuteczna przy całkowitej niewypłacalności, wiąże się zazwyczaj z trwałym zakończeniem działalności. Dlatego też, w wielu przypadkach, restrukturyzacja postrzegana jest jako bardziej elastyczna i korzystna alternatywa dla przedsiębiorstwa, które jeszcze może być uratowane.

Więcej praktycznych porad prawnych można znaleźć na stronie kwkr.pl.

Artykuł sponsorowany