Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych – na czym polega?
13
października 2019 roku ruszył Centralny Rejestr Beneficjentów
Rzeczywistych (CRBR). Jakie dane zawiera i jak zgłosić beneficjenta
do systemu? W jakim celu system został wprowadzony i dlaczego w
Polsce jest obowiązkowy? Jakie konsekwencje grożą tym, którzy nie
dopilnują wpisania beneficjentów do systemu? Poniżej wyjaśniamy!
CRBR – definicja
Zgodnie
z przyjętą terminologią, CRBR to specjalny system, którego
głównym zadaniem jest zbieranie i przetwarzanie danych na temat
osób fizycznych sprawujących bezpośrednią lub pośrednią
kontrolę nad spółką. „Kontrolerzy” to inaczej beneficjenci
rzeczywiści.
Podstawa prawna
Wprowadzenie
CRBR w Polsce ma związek z dyrektywą PE oraz Rady UE z 20 maja 2015
roku. Dokument ten dotyczy zapobiegania wykorzystaniu systemu
finansowego do prania pieniędzy lub finansowania aktów terroryzmu.
Innymi słowy, członkostwo w UE zobowiązuje nas do stworzenia CRBR
w Polsce. Zapis dotyczący powołania CRBR znajduje się w ustawie z
dnia 1 marca 2018 roku dotyczącej przeciwdziałania praniu pieniędzy
i finansowania terroryzmu ((Dz.
U. 2019, pozycja 1115 z późniejszymi zmianami).Dysponowanie
aktualnymi danymi oraz ich analiza ma duże znaczenie dla walki z
terroryzmem oraz nielegalnym finansowaniem.System
mauniemożliwić
przestępcom ukrywanie swojej tożsamości, szczególnie jeśli
pracują w systemach korporacyjnych. Dzięki systemowi każdy może
bezpłatnie uzyskać informację o beneficjentach i zweryfikować
dane w systemie.
Państwo może przekazywać zgromadzone dane:
-
zainteresowanym
podmiotom, -
podmiotom
zobowiązanym, -
jednostkom
analityki finansowej.

Od kiedy działa system?
Oficjalnie
od 13 października ubiegłego roku system jest aktywny. Spółki,
które zostały założone przed 13 października 2019 roku mają
obowiązek w ciągu 6 miesięcy wpisać swoich beneficjentów do
rejestru. Z kolei spółki, które rozpoczęły działalność po 13
października, muszą wdrożyć dane do 7 dni od rejestracji w KRS.
Możliwe kary
Jeśli
w spółce nie zostanie dopilnowany obowiązek zgłoszenia
beneficjentów rzeczywistych do rejestru, ustawodawca może nałożyć
na spółkę karę. Jej wysokość może sięgnąć nawet 1 mln zł!
Jakie dane gromadzi CRBR?
Centralny
Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych zbiera dane dotyczące spółek
jawnych, z.o.o., komandytowych, komandytowo-akcyjnych, akcyjnych z
wyłączeniem spółek publicznych oraz prostych spółek akcyjnych
(od 1 marca 2020).
Kim jest beneficjent rzeczywisty?
Zgodnie
z definicją jest to osoba albo osoby fizyczne, które bezpośrednio
lub pośrednio kontrolują spółkę. Mogą oni wpływać na
czynności oraz decyzje podejmowane przez spółkę. W ich imieniu
spółka może nawiązywać stosunki gospodarcze oraz przeprowadzać
tzw. transakcje okazjonalne.
Kto jest beneficjentem rzeczywistym?
-
Osoba
fizyczna, która jest udziałowcem albo akcjonariuszem spółki
mająca prawo własności powyżej 25% liczby udziałów albo akcji
osoby prawnej. -
Osoba
fizyczna, która rozporządza więcej niż 25% liczby głosów w
organie stanowiącym (również jako zastawnik, użytkownik czy na
mocy porozumień z innymi uprawnionymi do głosu). -
Osoba
fizyczna kontrolująca osobę lub osoby prawne, którym przysługuje
prawo własności powyżej 25% ogólnej liczby udziałów albo akcji
spółki lub dysponująca powyżej 25% ogólnej liczby głosów w
organie spółki. -
Osoba
fizyczna, która kontroluje spółkę przez posiadane uprawnienia,
które zostały dokładnie opisane w ustawie o rachunkowości art.3
ust.1 pkt 37 -
Osoba
fizyczna zajmująca wyższe stanowisko kierownicze w organach spółki
w sytuacji niemożności ustalenia lub wątpliwości co do
tożsamości osób fizycznych określonych w powyższych punktach.
W
spółkach z.o.o. koniecznie trzeba zgłosić wspólnika lub
wspólników, którzy dysponują 25% jej udziałów.
Jak dokonać zgłoszenia?
Zgłoszenie
do CRBR jest bardzo proste i wymaga wykonania zaledwie kilku prostych
kroków.
-
Przejdź
na stronę ministerstwa: https://crbr.podatki.gov.pl/adcrbr/#/ -
Wybierz
opcję „Utwórz zgłoszenie”. -
Przygotuj
niezbędne dane do potwierdzenia kwalifikowanego podpisu
elektronicznego albo profilu zaufanego. Wprowadzone dane muszą być
prawdziwe. Za składanie fałszywych oświadczeń grożą kary. Po
wprowadzeniu danych należy je zatwierdzić za pomocą podpisu
elektronicznego albo profilu zaufanego.

Problemy z CRBR
Nie
wszystkie firmy wiedzą o istnieniu rejestru oraz obowiązku
wprowadzania danych, szczególnie dotyczy to małych i średnich
przedsiębiorców. Wątpliwości najlepiej rozwiać, konsultując
własne działania z pracownikami profesjonalnego biura rachunkowego,
którzy oferują doradztwo prawne.
Zgłoszenie informacji o beneficjencie rzeczywistym już obowiązkowe
Ministerstw
Finansów informuje, że głównym zadaniem CRBR jest uniemożliwienie
prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Aktualne i dokładne
dane o beneficjentach utrudniają ukrycie tożsamości w maszynie
korporacyjnej. Dzięki publicznemu charakterowi rejestru każdy
zyskuje darmowy dostęp do danych o beneficjentach. Za ich
niezgłoszenie grożą dotkliwe kary finansowe, więc warto sprawdzić
sytuację prawną w swojej firmie samodzielnie lub po konsultacji z
pracownikami biura
rachunkowego.